پێش ئەوەی هەنگاو بهاوێژرێت پێویستە ئامانج و مەبەست و نیشان وەكو رۆژی نیوەڕۆ دیار بكرێت و ببینرێت واتە پێش ئەوەی تیر بها وێژرێ دەبێ نیشانەكەی دیاری بكرێت و بۆ ئەوەی ئەو هەنگاو و تیرەی دەها وێژرێ بە فیڕۆنەچێ و ئامانجی خۆی بپێكێ چونكە ئەگەر ئاوڕژا كۆ ناكرێتە وە واتە ئەگەر ئامانج لە دەست دەرچوو تا جارێكی تر دەگەرێتەوەماوەی دەوێ سەرەڕای بوونی بێ ئوومێدی بە فیڕۆ چوونی كات و دوا كەوتنی لێ دەكەوێتەوە، لە بەر ئەوەی كەوا پلانی ئامانج هەژین لە عەقل و هۆش یكی تەندروست و لەبەر چاوگرتنی كە موكورتی و نەهامەتی رابردووە سەرچاوە دەگرێت و پەیدا دەبێ و دەبێ بە هیوری و هۆشیاری مامەڵەی لەگەلدا بكرێت بە باشی هەڵبسەنگێرێت و كەسانی خەم خۆر و شارەزاو وەستا خۆی یان بە خاوەنی بزانن چونكە دەرفەت لەبەر ئەوەی زۆر بەنرخ و پیرۆزە چونكە كەس كاتی هاتنی نازانێ و (خودای گەورە نەبێ) و بەڵام ئۆمێدیش دەڵێ دەرفەت درەنگ یان زوو هەر دێتەوە وە عەقڵ و باوەڕیش دەلێن دەبێ بە باوەڕ و عەقڵ بزانرێ لە ناو گۆڕانكاریەكاندا كامیان ناوی دەرفەتە و لە پاشان بزانرێ بەو باوەڕو عەقڵە بەكار بهینرێ بێگۆمان بۆ گەل و كەس و كومەلێ مەزلووم و ستەملێكرا و دەرفەت بە نرخ تر و زێرینتر هەلدەسەنكێندرێت و پێناسە دەكرێت و رامان و واتایەكی گرانتری دەبێ گەلی كوردیش بێجگە لە بەشی باشوورەكەی لە زەمانی مادد و میدیا كانەوە سەر بە خۆی بە خۆیەوە نە بیینوە مەبەستمان سەربەخۆی بەهاو شێوەی گەلانی تری دەوروبەری خۆی بۆیە ئازادی و سەر بە خۆی و دامەزراندنی كیانێكی سەر بەخۆ بۆ كورد ئەگەر بڵێم وەكو نەخۆشیەكی دەروونی لێهاتووە بۆ تاكی كورد چونكە هەروەكو گوتم لە زۆر كۆنەوە ئازاد نەبووە و نەیتوانیوە وەكو گەلێكی ساخ و تەندرۆست مامەڵە لەگەل دەوروبەری دا ب كات لە بەر نەبوونی ئەو كیانە سیاسیە سەر بەخۆیە و هەروەها بەكار هێنانی سەروەت و سامانی لە لایەن گەلانی ترەوە بووە و هەمیشە وەكو بلێی بە خێری خۆیان ئەویش ئەگەر ئاوڕێكیان لێدا بێتە وە و دەمەوێ ئەوەش بڵێم كورد هەمیشە و لە هەموو وڵاتاندا ئادرێس و ناوونیشانی رووخانی ستەمكاران و دیكتاتووران بووە كەچی لە كاتی دابەشكردنی دەسەڵات و مال و سامان نەك هەر لە هاوكێشە كەفڕێ دراوەتە دەرەوە بەلكو بە دۆژمن و نەیاری خۆیان زانیوە و ئیتر كەوتنە لە ناو بردنی و كوردیش ئەو ورزە و توانایەی كە هەیبووە هەمووی سەر فكردووە بۆ لەناو بردنی ستەمكاری یەكەم لەبەر ئەوە هیچی نەماوە بۆ ستەمكارانی دوای ئەو واتە (ستەمكاری یەكەم) بۆیە بە سەر سۆمارنی هەمیشە ڕوانیوێیتە بارودۆخە و هەر چەندە دڵسۆزیو دڵپاكی خۆی وەكو درۆشمێك بۆیان بەرز كردووتەوە بەڵام تازە كار لە كارترازاوەو بێ رەوحم و ستەمكاران و نەدیتكە جڵەوی دەسەلاتیان بە دەستیانە وەیە و ئیتر ئاڵای فێڵبازی و نامەردی و نامرۆڤی و ناهۆشیاری و بە فێڕۆ دان و بەكار هێنانی ماڵ و سامانی دەولەت لە دژی گەلەكەیان بەكارهیناوە وەكو بڵێن ئەمان لە ئاسمانەوە هاتبن و وڵات و گەل بەهی خۆیان دەزانن لێرەدا پرسیار ئەوەیە ئا خۆ ئەم گەلە ستەملێكراوە چ بكەت باشە و بكەوێتە ژێر چ رەشماڵێكی حوكمرانی و ئەوانەی لەدوای ئەم دێن كێن و دەبێ نیازو مەبەستیان چ بێ چونكە وەكو گوتم خۆ لە ئەسماننەوە نەهاتوون لای كەم دەبێ ئێستا بزانرێ لە سووریا كوردیش ناوی لە ناو ناوانەو دەبێ بزانرێ ئەمە ئەو كەسانەن كە بە هەزارە هازەوی و زاویان لێیان سەندراوە و زەوتكراوەو بووتەمولكی پیاوانی مۆخابەرات و مولكی عەرەبی هاوردە و بەدەیان ناوی جوانی خاوەن مالئَ رەشكراوەتە وەو گۆڕاوە بۆ ناوی تركە كەپەیوەندی بە مولكو ژیان و نەریتی و گەلەوە نییە ئاخو دەبێ ئەوانەش برای ئەوان نەبن ئاخۆ دەبێ تۆزقالێ ویژدان لە جەستە یاندا بجۆلێتەوە كە بزانن گەلی كوردیش خاوەن نەریت و كەلتوور و شەرەف و فولكلۆر و باوەڕو ئایدیا و بۆ چوونی خۆیەتی .

ئەمانە هەموو هێشتای تر لە پاش رووخان و هاتنی سیستمی نوێ بەدیاردەكەوێ چونكە وەكو كورد گوتەنی (ئەگەر لەگەل بووك نەبێ، لەگەل بەربوكیش نابێ) واتە ئەگەر لە دارشتنی سەرەتایی سیستمی حوكمرانی سووریا پرس بەكوردنەكرێت ئەوا هەرگیزاو هەرگێر ناگات بە مافەكانی بۆیە دەبێ گەنجانی ئازادی خوازی كورد هاوشێوەكانیان باش هەلبسەنگێنن و هەردەم چاویان لەسەر جمۆ جولیان بێ و كۆرو كومەلەی وەكو ئەوان ببەستن بە مەبەستی ئەوەی تووشی هیچ هەلەیەك نەبن و ململانێیەكی شەریفانە لەگەلیاندا بكەن تاكو بتوانن سیستمێك بۆ حوكمڕان وڵات دابڕێژن كەتیا دا مافی گەلی كورد و هەموو گەلانی سووریا دەستە بەر بكرێت و ئینجا هەموونەهامەتی و بەسەرهاتی تاڵ لە پێش چاوبگیرین بە شێوەیەك ئەوەی باشە سوودی لێوەریگرنەوە و ئەوەی تالێشە وەكو یادەوەری لە بیرنە كراو بهێڵنەوە . بۆیە بەڕای من وەكو كوردێك باشترین سیستم بۆ وڵاتی سووریا دوای رووخانی رژێم سیستمی فیدڕالی یان كون فیدرالی و دیموكراتیە و دیسان دەڵێم دەبی و دەكرێ سوود لەو پڕۆژە فەرەنسیە وەربگریت كە لەسالێ 1928 بۆ سووریای دارشتبوكەبە پێ ی ئەو پڕۆژەیە وڵات دابەش دەكرا بۆ چوار بەش واتە بۆ چوار دەسەڵاتی سەربە خۆی سەربەناوەند یان بڵێن چوار هەرێم كە لەوانەش هەرێمی كی كوردی بوو . ئیتر ئەمە یەكە لە ڕاكان و وڵامی پرسیاری هاوڵاتیەكی هەرێمی كوردستانە و بیگۆمان سیستم و چارەسەر و بابەت گەل زۆرن بە تایبەتی لە دونیای ئەمرۆدا كە گەلی كوردیش لە سووریا ژمارەیەكی زۆر لە شارەزا و لێزان و پیاوی خوێندەوار و دڵسۆزی هەیەكە بۆچەند ساڵە ئاوارە و سەرگەردانی وڵاتانی تر بوون بەهەرحال خوازیارین هەموو مرۆڤێك لە سەر ئەم گەردۆنە بە مافی خۆی بگات بەتایبەتی گەلی كورد . وەكی (خانی) دەڵێ :

گەردێ هەبووا مەژی ئیتفاتەك

ڤێكرا بكرا مەژی ئینقیادەك

تەكمیل دكر دین و دەولەت

تەحصیل دكر عیلم و حكیمەت

بێكەس دەڵێ :

قەت مەڵێن دۆژمن بەهێزە تۆپو تەیارەی هەیە ئیتفاقتان گەر هەبێ زۆر زەحمەتە خۆی راگرێ.

Share this post